Chia sẻ tuần 26: TOÀN CẦU vs. PHẦN LAN

Quyển sách Finnish Lessons của Pasi Sahlberg trang này là trang quan trọng nhất, thể hiện suy nghĩ của các nhà giáo dục Phần Lan một cách rõ ràng.

Thật khó để tưởng tượng ra 1 hệ thống giáo dục không đặt nặng sự cạnh tranh, bài thi chuẩn hóa và thi cử.

Người ta cứ tưởng cho phụ huynh chọn lựa tự do môi trường học cho con là hay, nhưng Phần Lan quyết tâm tạo hệ thống trường công lập hấp dẫn đến mức độ phụ huynh không có sự lựa chọn (theo nghĩa bóng).

Nhưng chính Sahlberg cũng nhấn mạnh rằng phải dung hòa giữa 2 bên chứ Phần Lan cũng không nghiêng hẳn về 1 bên như trong bảng.

Tuần sau mình sẽ đến văn phòng gặp Sahlberg để chuyện trò thêm trước khi ông rời khỏi Harvard. Mọi người có muốn hỏi thăm ông việc gì không?

Screen Shot 2016-02-27 at 9.09.09 AM

Chia sẻ tuần 25: COMPUTER SCIENCE LÀ GÌ?

 

Khoá học CS50 là khoá học đông sinh viên nhất mỗi năm ở Harvard. Không những thế khoá học còn được dạy ở Yale (điều kỳ lạ là sinh viên ở Yale phải ngồi coi video, chứ không được trực tiếp nhìn thấy giáo sư).

Để trả lời được câu hỏi có nên “bắt buộc” trẻ em phải học Computer Science không thì người lớn phải hiểu CS là gì. May quá, khoá học CS50 cũng được dạy miễn phí thông qua kênh dạy online của Harvard và MIT.

Mình hứa là mình sẽ học lại, mặc dù Đại Học mình cũng học rồi, nhưng vì không quan tâm nên chẳng nhớ gì hết.

Đang suy nghĩ có nên cho con mình học CS từ tiểu học không? Làm trẻ em bây giờ khổ quá, có quá nhiều thứ để học. Ngày xưa mình chơi suốt 6 năm đầu, lớp 6 mới chính thức học Tiếng Anh. Làm cha mẹ mà càng hiểu biết nhiều cũng mệt, sẽ bị tham lam, tội nghiệp em bé.

Có ai chưa học khoá này và muốn học không?

Screen Shot 2016-03-27 at 11.15.18 CH.png

Chia sẻ tuần 24: TÌM KIẾM TÌNH NGUYỆN VIÊN CHO DỰ ÁN EDCATA

Dự án EDCATA được khởi xướng bởi một nhóm sinh viên/ nghiên cứu sinh từ Đại Học MIT, Đại Học Harvard (USA) và Đại Học NUS (Singapore) với mong muốn hỗ trợ các bạn ở Việt Nam chuẩn bị cho việc hoàn tất hồ sơ vào University of the People, một hình thức học từ xa nhận bằng chứng nhận quốc tế. Bên cạnh đó các bạn sẽ được nhận sự hướng dẫn 1-1 từ cựu sinh viên Việt đang công tác ở nước ngoài trong việc nâng cao năng lực nghiệp vụ và tìm kiếm công việc phù hợp.

Dự án đang cần sự giúp đỡ của một vài bạn tình nguyện viên. Điều kiện: đang sống ở Hà Nội, Đà Nẵng hoặc TP. Hồ Chí Minh, nhiệt huyết và năng động, có đam mê kết nối các bạn trẻ tài năng với những cơ hội mới.

Vui lòng email cho edcata@mit.edu để liên hệ với ban tổ chức dự án.

***
Đôi điều về University of the People (UoP)
UoP là trường đại học online, phi lợi nhuận, miễn học phí đầu tiên trên thế giới. Bằng đại học của UoP được công nhận bởi Distance Education Accrediting Commission (tổ chức được công nhận bởi bộ giáo dục Mỹ trong việc giám định chất lượng bằng cấp của các trường đại học từ xa). UoP bắt đầu với 2 khóa học đang hot nhất hiện nay là: công nghệ thông tin và quản trị kinh doanh. Mỗi khóa học sẽ kéo dài 4 năm. UoP hiện đang liên kết nhiều công ty nổi tiếng thế giới như Hp, Microsoft… để tạo cơ hội việc làm và thực tập cho các bạn.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về UoP ở đây:
http://www.uopeople.edu/

Chia sẻ tuần 23

Tết là một từ đặc biệt nhất trong lòng mỗi người Việt. Đối với người Việt xa xứ thì Tết lại càng đặc biệt hơn vì họ phải tự tưởng tượng ra cái không khí nhộn nhịp tất bật giữa sự “lãnh đạm, thờ ơ” của con người vạn vật xung quanh.
Là du học sinh Boston, chúng tôi càng cảm nhận rõ hơn sự lạc lõng này trong cái lạnh buốt với những cơn bão tuyết rập rình. Tết Bính Thân rơi vào trúng tuần thứ 3 của học kỳ 2, nên bài vở cũng bắt đầu chồng chất. Trong khi người thân bạn bè ở nhà đang xúng xính quần áo mới với hình ảnh mua sắm, ăn uống, chơi bời ngập tràn trên Facebook, thì chúng tôi bận rộn trong thư viện, tìm lời giải cho những vấn đề học thuật phức tạp.
Nhưng không có nghĩa là chúng tôi không hưởng thụ tinh thần của ngày Tết. Trước giao thừa 1 tuần, hội ‘Thanh Niên và Sinh Viên Việt Nam Vùng Boston mở rộng’ tổ chức một bữa tiệc rộn ràng cho những người con xa quê tại đại học danh tiếng MIT. Tham gia bữa tiệc có những cô bác đã ở Boston hơn 20 năm cho đến các em 9x vừa mới đặt chân qua Mỹ được vài tháng. Khoảng cách tuổi tác không quan trọng, vì mọi người đến để chia sẻ tình thân, như thể Tết là sợi dây vô hình gắn kết tất cả con cháu Lạc Hồng.
Bữa ăn có bánh chưng truyền thống và một số món ăn thập cẩm trộn lẫn văn hóa ẩm thực châu Á. Ở xứ người, không dễ dàng có 1 bữa ăn chỉ thuần Việt, nhưng chỉ cần có bánh chưng là chúng tôi cảm thấy ấm lòng. Giữa bữa tiệc, hội du học sinh đem đến cho mọi người từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Bên cạnh những bài hát về năm mới mà hiếm người thuộc, mọi người thật sự ấn tượng với màn múa của nhóm STAR, gồm 7 cô gái Việt tuổi xuân thì đang học tập và làm việc ở Boston. Họ mặc áo dài cách tân màu vàng, uyển chuyển cùng những chiếc quạt đa sắc trong nền nhạc dân gian đương đại.
Phần 2 của bữa tiệc là chương trình đấu giá. Mỗi bạn có 1 tài năng nhất định, như dạy đàn hay khiêu vũ, vẽ chân dung…, đều trưng ra để mọi người “mua”, và số tiền kiếm được (đến hơn $1000) được dành cho những hoạt động tiếp theo của hội, như các chương trình hướng nghiệp, các buổi hội thảo tri thức, các cuộc thi sáng tạo…
Kết thúc bữa tiệc, du học sinh lại quay về cuộc sống hằng ngày tìm lời giải đáp cho những vấn đề học thuật. Ở bên kia trái đất, không khí nhộn nhịp tất bật vẫn diễn ra. Không biết quê hương có nhớ mong mình?

Chia sẻ tuần 21: Học cùng con nhà giàu

Năm 16 tuổi lần đầu tiên đi du học, từ thành phố biển Quy Nhơn đến thành phố biển Singapore, mình mới hiểu được khoảng cách giàu nghèo. Mình may mắn được học Raffles Institution với nhiều cậu bé con nhà giàu và quyền lực ở Singapore. Nhưng vì được trường cung cấp đầy đủ chỗ ăn-chỗ ngủ-chỗ học nên mình tự thấy mình chẳng có gì thua thiệt so với những học sinh khác.
Đôi khi thấy các bạn cùng ký túc xá toàn đi ăn nhà hàng ở ngoài, hằng năm bay về thăm nhà vài lần, tay cầm điện thoại di dộng máy tính xách tay, mình cũng thấy tủi thân lắm. Mình hằng ngày vẫn cố nuốt trôi đồ ăn của ký túc xá, mỗi năm về thăm nhà một lần là coi như hết tiền học bổng, ở Singapore 2 năm mới dám mua 1 cái điện thoại di động rẻ tiền nhất. Máy tính xách tay chỉ là ước mơ viễn vông.
Đội hợp xướng mình tham gia có những chuyến đi lưu diễn ở Châu Âu mà mình đâu có dám đăng ký vì phải tự bỏ tiền túi ra. Mình chỉ dám mua 1 cái máy thu âm $60 để trốn trong nhà vệ sinh hát cho thỏa niềm đam mê.
Năm thứ 3 ở Singapore sau khi mua vé về Việt Nam mình không còn đồng nào trong tài khoản để đăng ký thi SAT. Tình cờ phát hiện thằng bạn người Indo vẫn còn $3,000 trong tài khoản mình đã khóc thầm suốt 1 tuần. Vì sao bố mẹ của nó cho nó nhiều tiền thế, còn mình thì nếu không đóng đủ phí thi SAT thì sẽ từ bỏ ước mơ du học Đại Học Mỹ?
Một hôm, mình đến gặp thầy tư vấn của trường hỏi là mình có khả năng đi du học Đại Học Mỹ không.
– Ba mẹ bạn đóng 1 năm được bao nhiêu?
– Dạ chắc vài trăm đô thôi.
– Thôi bạn về đi. Khi nào có Huy Chương Vàng hay gì đó thì quay lại.
Tủi thân. Mình cũng từng trải.
Trầm cảm thì không.
Mình mượn tiền thằng bạn Indo thi SAT và không lâu sau, quay lại gặp thầy với 1 Huy Chương Vàng và thành tích học tập chỉ có chữ A. Thầy giúp mình đạt học bổng toàn phần của Williams College.
Williams nhiều con nhà giàu. Có những sinh viên sẽ không chơi với mình.
Năm đầu đại học mình phải đeo tạp dề và rửa chén ở nhà ăn. Mỗi lần ở phía sau tấm rèm, nghe họ nói cười ăn uống bên ngoài cũng tủi thân ghê lắm. Những kỳ nghỉ, giữa trời tuyết trắng xóa mình lủi thủi đi bộ một mình mua đồ ăn về tự nấu; trong khi đó mình biết ở rất xa thung lũng khỉ ho cò gáy này, những bạn khác đang ngồi sưởi ấm vui thú cùng bữa ăn gia đình.
Nhưng mình không có nghĩ mình là người đặc biệt đòi hỏi mọi người phải quan tâm. Xung quanh có đầy người đặc biệt hơn mình. Mình không ngồi chờ bất cứ ai ở trường tìm đến hỏi han mình cả. Trường đã cung cấp đầy đủ chỗ ăn- chỗ ngủ-chỗ học thì mình phải tận dụng để phát huy. Hai năm sau, mình không đứng rửa chén nữa, mà làm trợ giảng đứng giảng bài cho 1 lớp toàn các bạn người Mỹ.
10 năm sau, mình đang ở Harvard. Hằng ngày đi ngang qua Harvard Square thấy người ta ăn uống cười đùa cũng muốn tham gia, nhưng một bữa ăn ở quán bằng mình tự nấu 5 bữa.
Cũng có người không chơi với mình. Nhưng còn cả tấn việc khác để làm ở ngôi trường già nhất của Mỹ này, đâu nhất thiết cứ phải đi hòa nhập với họ?
Họ cứ vào lớp học chung đi, xem có dám xem thường mình không?

Chia sẻ tuần 20: Liberal Arts, 1 ví dụ cụ thể

Liberal-arts-education1
Liberal Arts rất khó giải thích nếu không nhìn một ví dụ cụ thể. Mỗi trường Đại Học có chương trình và yêu cầu khác nhau, và mô hình của Harvard College có thể xem là 1 đại diện của Liberal Arts.
Để tốt nghiệp Harvard College và nhận bằng Cử Nhân (Bachelor), sinh viên phải hoàn thành ít nhất 32 khóa học (mỗi khóa kéo dài 1 học kỳ) và thỏa mãn 3 yêu cầu:
1. Giáo dục tổng quát (General Education) – khoảng 8 khóa
2. Ngành học chuyên sâu (Concentration/ Major) – khoảng 12-14 khóa
3. Xã hội hiện đại (Writing & foreign language) – khoảng 1-3 khóa
Điểm khác biệt căn bản của 1 chương trình Liberal Arts là: – Số 1, số 3: bắt buộc và chiếm đến gần 30% thời gian của sinh viên – Số 2: đến cuối năm 2 mới phải tuyên bố, và cuối năm 3 có thể thay đổi, chiếm 40% thời gian của sinh viên. Ngành học chuyên sâu thường không đào tạo nghề cụ thể như Accounting, Law, Medicine, Hotel Management…
Còn khoảng 30% khóa học còn lại sinh viên được tự do chọn bất cứ môn học nào. Một số bạn học dùng 30% này để lấy thêm ngành học chuyên sâu thứ 2 (double concentration/ major).
1. Giáo dục tổng quát có 8 mục bao gồm kiến thức và kỹ năng căn bản từ Khoa học đến Xã hội nhân văn. Sinh viên phải học ít nhất 1 khóa học cho mỗi mục.
1/ Aesthetic and Interpretive Understanding; 2/ Culture and Belief; 3/ Empirical and Mathematical Reasoning; 4/ Ethical Reasoning; 5/ Science of Living Systems; 6/ Science of the Physical Universe; 7/ Societies of the World; 8/ United States in the World
2. Ngành học chuyên sâu gồm 48 ngành để lựa chọn, sinh viên chọn 1 ngành học hoặc tự thiết kế ngành học cho mình bằng cách kết hợp các ngành khác nhau.
African and African American Studies, Human Developmental and Regenerative Biology, Anthropology, Human Evolutionary Biology, Applied Mathematics, Integrative Biology, Astrophysics, Linguistics, Biomedical Engineering, Mathematics, Chemical and Physical Biology, Mechanical Engineering, Chemistry, Molecular and Cellular Biology, Chemistry and Physics, Music, Classics, Near Eastern Languages and Civilizations, Comparative Literature, Neurobiology, Computer Science. Philosophy. Earth and Planetary Sciences. Physics, East Asian Studies, Psychology. Economics, Religion, Comparative Study of, Electrical Engineering. Romance Languages and Literatures, Engineering Sciences, Slavic Languages and Literatures, English, Social Studies, Environmental Science and Public Policy, Sociology, Folklore and Mythology, South Asian Studies, Germanic Languages and Literatures, Special Concentrations, Government, Statistics, History, Theater, Dance, and Media, History and Literature, Visual and Environmental Studies, History and Science, Women, Gender, and Sexuality, Studies of, History of Art and Architecture
3. Xã hội hiện đại
Writing: sinh viên năm 1 phải học ít nhất 1 khóa expository writing
Foreign Language: phải thông thạo một ngôn ngữ ngoài English

Chia sẻ tuần 19: Học sinh ở Mỹ học Sử như thế nào, có khổ như ở Việt Nam không?

CCSS-4common_core_blog_salon_wordle1
Đang có một cuộc thảo luận nảy lửa về các vấn đề liên quan đến môn Lịch Sử, và có người nhắn tin hỏi là học sinh ở Mỹ học Sử như thế nào, có khổ như ở Việt Nam không.
Khi hỏi câu hỏi này, có vẻ người hỏi đang giả định rằng ở Mỹ trường nào cũng giống nhau (và cũng đều tốt hơn tất cả các trường ở Việt Nam).
Bài học rút ra sau một thời gian đi học là khó có thể nói chung quy bất cứ điều gì về giáo dục Mỹ. Ở Mỹ có nhiều hơn 100 ngàn trường giàu/nghèo/công/tư, mỗi trường có mission (sứ mệnh) khác nhau. Mỗi bang tự đưa ra những tiêu chuẩn riêng, nên phương pháp dạy và học, giáo trình, tài liệu cũng khác nhau.
Những năm gần đây, bộ giáo dục Mỹ lại có bước tiến (hay bước lùi?) khi đẩy mạnh tiêu chuẩn chung cho toàn quốc, hao hao giống với sách giáo khoa ở Việt Nam.

Tiêu chuẩn này có tên gọi là Common Core: http://www.corestandards.org/

Cùng với Common Core là những bài Tests đánh giá chung toàn quốc, hao hao giống kỳ thi tốt nghiệp ở nhà mình. Hai trong số những kỳ thi đó là:

PARCC: http://www.parcconline.org/

SBAC: http://www.smarterbalanced.org/prac…

Bạn nào có thời gian nghiên cứu so sánh xem trình độ của mình đang ở đâu so với những gì bộ giáo dục Mỹ đang định hướng thì có thể tham khảo chương trình và những bài tests này.
Hiện Common Core vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Còn câu hỏi trong tựa đề thì sẽ dễ trả lời hơn nếu tìm hiểu một số trường phổ thông ở Mỹ và đánh giá riêng lẻ.

Chia sẻ tuần 18: Đọc như 1 giáo sư

 

litTrong quyển sách “How to read literature like a Professor”, Thomas C. Foster chia sẻ khi giáo sư đọc thì họ sẽ phân tích trong đầu ngay.

MEMORY: tôi đã từng gặp tình huống này ở đâu rồi

SYMBOL: tôi biết sự vật/ sự việc này tượng trưng cho cái khác

PATTERN: tôi đoán được việc gì xảy ra tiếp theo

 

 

 

 

HÀNH TRÌNH

Mỗi hành trình đi là một cuộc kiếm tìm. Vì thế cách dàn dựng cốt truyện thường có 5 yếu tố:

1) Người đi kiếm tìm

2) Một nơi cần đến

3) Một lý do ban đầu để đến đó

4) Thử thách chông gai

5) Lý do thực sự của chuyến đi

Trong mỗi tác phẩm văn học, nhân vật chính cuối cùng được khai sáng về… chính mình.

ĂN UỐNG

Mỗi khi tác giả tả cảnh ăn uống, tác giả đang muốn gián tiếp thể hiện mối quan hệ của những người trong truyện.

MA QUỶ

Ma quỷ không chỉ đơn thuần là ma quỷ, chúng thường tượng trưng cho những thói hư tật xấu của con người.

THẤY QUEN QUEN

Không có tác phẩm nào là hoàn toàn mới mẻ, vì các tác giả đều chịu sự ảnh hưởng của những người đi trước. Và thực sự, trên đời này chỉ có 1 câu chuyện khổng lồ.

SHAKESPEARE

Có cảm giác các đôi trai trẻ trong quyển tiểu thuyết nào cũng giống Romeo và Juliet?

 KINH THÁNH

Truyện này sao giống giống Cain & Abel?

TRUYỆN CỔ GRIMM

Các tác giả sau kể về những người trẻ lạc lối dường như dùng 1 phần của những câu truyện cổ tích.

THẦN THOẠI

Cũng lấp ló đâu đó những truyền thuyết.

MƯA VÀ TUYẾT

Thời tuyết cho ta nhiều liên tưởng. Mưa như là được gội rửa để làm con người mới. Còn tuyết?

ĐỨNG CẠNH ANH HÙNG

Anh hùng sống đến cuối truyện còn những ai xuất hiện gần bên thì tự hiểu số phận của mình.

(Còn nữa)

 

 

 

Chia sẻ tuần 17: Tìm hiểu ý kiến của 50,000 nhà tuyển dụng

Năm 2012, The Chronicle of Higher Education and American Public Media’s Marketplace thu nhập ý kiến từ 50,000 nhà tuyển dụng để tìm hiểu vai trò của Đại Học trong việc phát triển sự nghiệp.

The Role of Higher Education in Career Development: Employer Perceptions

Bảng thống kê này có thể trả lời một số câu hỏi thú vị sau:
1. Giữa kinh nghiệm và học vấn, các nhà tuyển dụng chú trọng cái gì hơn?

2. Yếu tố gì quan trọng nhất khi tuyển dụng sinh viên mới ra trường?

3. Kỹ năng gì mà các trường Đại Học nên tập trung cải thiện cho sinh viên nhất?

4. Sinh viên đi xin việc nên tập trung vào điều gì nhiều nhất?

5. Các nhà tuyển sinh thích tuyển sinh viên tốt nghiệp từ những loại trường nào nhất?

6. Danh tiếng của trường có quan trọng không?

7. Ngành học gì ở đâu cũng cần tuyển?

8. Các nhà tuyển dụng thông qua cách nào để tìm hiểu bạn online?

9. Nếu không có việc trong ngành mình thích thì phải làm sao để tăng cơ hội?

TRẢ LỜI

1. Khi đánh giá 1 thí sinh, các nhà tuyển dụng chú trọng kinh nghiệm làm việc hơn học vấn.

Capture 1

2. Thực tập và kinh nghiệm làm việc khi đang học Đại Học là yếu tố được coi trọng nhất bởi các nhà tuyển dụng

Capture 2

3. Theo các nhà tuyển dụng, các trường Đại Học chưa đào tạo tốt cho sinh viên ra trường kỹ năng truyền đạt (nói và viết) và đưa ra quyết định.

Capture 3

4. Hai việc mà sinh viên ra trường có thể làm tốt hơn: tìm hiểu kỹ về công ty và rèn luyện kỹ năng phỏng vấn

Capture 4

5. Các nhà tuyển dụng thích tuyển sinh viên từ các trường Đại Học Công mạnh nhất mỗi bang, tiếp theo là đến các trường Đại học tư thục.

Capture 5

6. Danh tiếng của trường quan 1/3 các nhà tuyển dụng sẽ không tuyển từ các trường không tên tuổi.

Capture 6

7. Business và IT có thể vô làm bất cứ ngành nào.

Capture 7

8. Linkedin là công cụ để nhà tuyển dụng xem bạn như thế nào online.

Capture 8

9. Thực tập không lương và làm tình nguyện có lợi đối với những bạn không tìm được việc trả lương trong ngành mình muốn.

Capture 9