CÁI NGÀY CÔ ẤY ĐẬU HARVARD (Sách)

49180886_226554541615288_4972396304161308672_n

Originial Soundtrack: Nghe 4 bài hát được lồng ghép của cốt truyện của quyển sách do Hoài Chung sáng tác và trình bày

***

ĐỔI “TRUYỆN NGẮN” LẤY SÁCH MỚI

Tuổi thơ có thể ai cũng đã từng đọc Harry Potter hay Kính Vạn Hoa, và cũng từng mơ mộng về một thế giới của riêng mình. Để khuyến khích các bạn giải phóng trí tưởng tượng, trò chơi này tạo điều kiện cho các bạn viết sáng tạo một câu chuyện ngắn hoàn chỉnh. Thông qua việc viết lách, trò chơi mong tìm ra những “nhà văn” còn ẩn nấu đâu đó trong mỗi chúng ta.

 

Tất cả truyện ngắn hợp lệ sẽ được tặng một quyển sách mới “Cái ngày cô ấy đậu Harvard” có chữ ký của tác giả Hoài Chung vào dịp Christmas năm nay.

Hạn nộp 31/1/2019. Nhấn vào link để xem THỂ LỆ TRÒ CHƠI. 

Advertisements

Trải nghiệm 4 năm giáo dục khai phóng

GIÁO DỤC KHAI PHÓNG (Liberal Arts)

Mình học Đại Học tại Williams College, một trường Đại Học đứng đầu trong hệ thống xếp hạng Liberal Arts College.

Nói về Liberal arts thì giải thích rất lâu cũng khó hiểu vì nó hơi trừu tượng. Nên mình lục lại 2 năm đầu mình học gì để minh hoạ:

Năm 1:
– Current Topics in Chemistry
– Basic Chinese
– Interpreting human experience
– Intro to Logic and Semantics
– Electronics
– Organic Chemistry: Intro Level
– Price and Allocation Theory
– Multivariable Calculus

Lúc mới bắt đầu năm 1, mình đặt mục tiêu sẽ trở thành một tiến sĩ Hoá Học, nên nhất định phải học Chemistry.

Bên cạnh đó trong yêu cầu phải học khoá Viết luận nhiều nên mình chọn khoá “Giải mã trải nghiệm con người”.

Trường yêu cầu phải học khoá môn Xã Hội & Văn Hoá nên mình học Chinese.

Trường cũng yêu cầu học khoá về Khoa Học Xã Hội nên mình học Economics.

Còn lại mình học Math & Linguistics, một môn vì nghĩ ai chẳng phải học Toán, còn một môn vì yêu thích ngôn ngữ.

Năm 2:
– Organic Chemistry: Inter Level
– Inter Chinese
– Macro Economics
– Fundamentals of Music
– Study Tour to Taiwan
– Digital computer & Communication
– Econometrics
– Linear Algebra

Đầu năm 2, mình tiếp tục học Chemistry, Economics, Chinese vì vẫn còn thích 3 môn này. Học thêm Music vì nghĩ mình biết hát và sáng tác.

Nhưng sau học kỳ 1 năm 2, thì mình quyết định bỏ Chemistry mãi mãi vì cảm thấy hàng giờ trong phòng thí nghiệm thật mệt mỏi và vô vị. Rồi được đi 1 chuyến học ngôn ngữ ở Đài Loan thì thấy mình thích việc bay nhảy hơn.

Mình tiếp tục khám phá môn mới là Computer Science, và học 1 khoá xong cũng tự đánh giá là mình không hợp với việc ngồi coding đến 2 giờ sáng.

Thế là cuối năm 2, mình quyết định chọn ngành học (major) là Economics, và dự định sẽ xin thực tập và việc làm ở ngân hàng đầu tư hay công ty tư vấn quản lý, vì thấy xung quanh ai cũng hồ hởi nói về investment banking & management consulting.

Đây là 1 nửa câu chuyện Liberal Arts. 1 nửa còn lại mình sẽ kể sau. Nhưng tóm lại, giáo dục khai phóng đầu tiên là khám phá tự do những gì mình đã đam mê, chưa đam mê và sẽ đam mê. Tự do nhưng trong một khuôn khổ yêu cầu phải có trải nghiệm đọc viết nghiên cứu, tư duy phân tích và phản biện, đón nhận sự đa dạng văn hoá.

Cuối cùng giáo dục khai phóng chỉ ra rằng bạn thực sự chưa hiểu gì về mình cả, nên cho cơ hội để bạn thay đổi kế hoạch. Miễn là do chính bạn quyết định và chịu trách nhiệm cho cuộc đời mình.

williams 5

GIÁO DỤC KHAI PHÓNG (Liberal Arts) – Phần 2

Sau khi quyết định cuối năm 2 là sẽ chọn chuyên ngành Economics thì việc tiếp theo trong năm 3 là học các khoá nâng cao. Để hoàn tất major thì cần học tổng cộng 9-10 khoá.

Năm 3:
– 4 khoá Economics tại University College London, UK
– 2 khoá Economics tại Williams
– Asia and the world
– Investment Math

Một đặc điểm của Liberal Arts là không có đào tạo nghề. Vì thế học kỳ 1 năm 3, khi mình chọn qua London học thì không được học cái khoá mang tính nghiệp vụ như marketing, accounting, auditing hay business admin… Thế là mình học luôn 4 khoá Economics.

Nhưng càng học càng thấy chán, vì xung quanh chẳng ai quan tâm gì chuyện học hành mà chỉ lo làm sao có được thực tập và công việc giữa khủng hoảng kinh tế cuối năm 2007, đầu năm 2008. Đây cũng là lúc Lehman Brothers, ngân hàng đầu tư nổi tiếng, sụp đổ.

Giữa cái thời cuộc rối răm đó, mình đã quyết định rút mình ra khỏi cuộc chơi, và chọn thêm một ngành khác để lấy bằng Đại Học 2 ngành: Double major in Economics & Chinese.

Trở về trường Williams học kỳ 2 năm thứ 3, mình đã học tiếp một số khoá học bắt buộc cho Chinese major, và khoá học mình yêu thích nhất chính là “Châu Á và thế giới”. Lúc đó, mình mới thấy ham học trở lại.

Trong khi đám bạn đang lao vào cuộc đua khắc nghiệt nhất thập kỷ để xin thực tập hè ở các công ty mà đến sếp lớn ở đó cũng bị sa thải, thì mình rẽ qua một lối đi khác: đi học Chinese 2 tháng ở Bắc Kinh hè 2008 trùng dịp Olympics.

Dự định cuối năm 3 là tung tăng cho đã rồi xin về trường cũ ở Singapore dạy Economics. Nghĩ rằng nếu giỏi Chinese nữa thì chắc sẽ có cơ hội gì đó.

Năm 3 là 1/4 tiếp theo của giáo dục khai phóng. Mình đã được chiêm nghiệm là giáo dục khai phóng (liberal arts) không đào tạo nghiệp vụ để bạn xin việc. Hầu hết các kỹ năng cứng bạn phải tự học hoặc sau này công ty đào tạo. Đây là điều mà nhiều phụ huynh và sinh viên không thích.

Nhưng thế giới thay đổi mỗi ngày, và thảm hoạ không biết khi nào ập tới, thì liệu học 1 nghề mong ra trường nghề đó sẽ hot và các công ty mời gọi liệu có phải là lựa chọn hợp lý cho một cô bé cậu bé tuổi teen hay không?

Giáo dục khai phóng trả lời là không, nhưng vài trường Liberal arts sau này cũng bị áp lực phải có đào tạo nghề nên thêm Engineering và Business vào chương trình học.

Không biết mình dũng cảm hay nhát gan khi bỏ cuộc chơi, nhưng bản thân mình thì thấy may mắn vì nhờ giáo dục khai phóng mà mình có thể chọn cái ngả rẽ khỏi đám đông để tiếp tục tìm ra ý nghĩa của cuộc đời mình. Ba mẹ chẳng biết gì, một mình quyết định tương lai, dù lúc đó thực sự rất mù mịt.

(Còn 1/4 nữa)

williams 3

GIÁO DỤC KHAI PHÓNG (Liberal arts) – Phần cuối

Năm cuối Liberal arts, sinh viên có 2 sự lựa chọn: Nộp cao học hoặc Xin việc làm. Nộp cao học thì thường là nộp thẳng tiến sĩ (PhD). Để chuẩn bị hồ sơ cần có kinh nghiệm nghiên cứu. Các trường liberal arts cũng tạo điều kiện tốt cho sinh viên làm việc trực tiếp với giáo sư vào mùa hè hoặc làm luận văn, nên hồ sơ cũng khá mạnh. Xin việc làm thì theo dõi website của trường xem có công ty nào đến tận trường tuyển để chuẩn bị hồ sơ xin việc, chứ cũng khó nộp đơn xin trực tiếp bên ngoài.

Mình nộp đơn về Singapore và chờ đợi, trong khi thằng bạn thân người Trung Quốc làm cả hai việc trên. Mỗi tuần nó vừa hì hục trong phòng thí nghiệm Vật Lý, vừa phải đạo mạo cho các cuộc phỏng vấn với các công ty. 6 tháng trôi qua, và chẳng đứa nào có việc.

Singapore không trả lời mình, còn thằng bạn bị hầu hết từ chối. Năm 2008 nghe bảo là H1B visa chẳng cần quay sổ số, vì không có nhiều người nước ngoài xin được việc (chứ bình thường chỉ có 1/3 đậu visa này).

Năm 4 việc học hành chỉ là thủ tục để xong cái bằng. Mình cũng học thêm môn Pschology & Linguistics để phục vụ cho việc đi dạy. Cuối cùng nhờ mối quan hệ từ Bắc Kinh mà mình xin được thực tập ở Bay Area cho công ty sách, và sau đó đi làm 1 năm ở một trường Trung Học nội trú Mỹ. Thằng bạn thân đi học tiếp tiến sĩ ở Princeton, nghiên cứu về… dark matter.

Trải nghiệm giáo dục khai phóng kết thúc ở đó. Nếu không học liberal arts, chắc chắn mình sẽ đang làm gì đó liên quan đến hoá học. Nhưng liberal arts làm mình loay hoay, chệnh choạng để tìm ra lối.

Sau đại học là thế giới khắt nghiệt, nhưng giáo dục khai phóng đã nhào nặn khả năng đón nhận cái mới và phân tích vấn đề một cách đa chiều, giúp bạn biến hoá theo thời cuộc.

Có người làm nghề giỏi. Họ sẽ có việc làm ổn định. Có người không có tay nghề, nhưng họ biết cách tổ chức và tận dụng những người làm nghề giỏi để tạo ra sự thay đổi tích cực cho thế giới. Có lẽ giáo dục khai phóng muốn bảo đảm là thế giới luôn tồn tại cả hai thành phần này. Để ai cũng hạnh phúc với việc mình làm, và lỡ có chuyện gì thì đừng đổ lỗi cho gia đình hay hoàn cảnh. Mình tự chịu trách nhiệm vì liberal arts đã cho bạn thay đổi quyết định hơi bị nhiều lần.

Hơn nữa, giáo dục khai phóng bắt bạn phải học cả đời. Muốn dừng lại cũng không được, nên ngày mai bạn lại nổi hứng đi tìm cái mới, và lại thay đổi xoành xoạch ý định cho mà xem!

The end!

williams 1

GIÁO DỤC KHAI PHÓNG (Liberal arts) – Phần Bonus

1. Ở đâu có giáo dục khai phóng?

Giáo dục khai phóng (liberal arts) là một triết lý giáo dục, chứ không phải chỉ là một loại trường Đại Học. Thường đặc điểm nhận diện là không phải chọn ngành từ đầu mà đến cuối năm 2 mới phải chọn, và giữa chừng có thể thay đổi ngành học. Ngoài ra, đặc điểm nhận dạng khác là yêu cầu phải học các môn học thuộc ngành khác, bảo đảm cho việc rèn luyện tư duy đa chiều.

Các trường Liberal Arts College (LAC) thì tất nhiên thiết kế chương trình học sẽ theo đúng kiểu liberal arts: https://www.usnews.com/…/ran…/national-liberal-arts-colleges

Tuy nhiên, các trường National Universities (NU) cũng có thể thiết kế chương trình theo cách tương tự: https://www.usnews.com/best-colleges/…/national-universities

2. Chuyện đi học lên cao học:

Dù học LAC hay NU gì cũng phải nộp lại hồ sơ từ đầu, chứ không có chuyện tuyển thẳng.

Giáo dục khai phóng ngoài việc đào tạo toàn diện cũng tạo điều kiện cho bạn có thể nghiên cứu chuyên sâu vào một ngành để hoàn thiện 1 luận văn (thesis) dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giáo sư.

Tuy nhiên, có 1 số ngành bị thiếu giáo sư hướng dẫn thì có thể ảnh hưởng đến việc làm thesis. Mà không có nghiên cứu thì khó nộp PhD. Nên cần liên hệ tìm hiểu cẩn thận trước khi nhập học.

Hồ sơ PhD thì thường bao gồm: Điểm chuẩn hoá GRE, Bảng điểm Đại Học, Resume, Bài luận và thư giới thiệu + Kinh nghiệm nghiên cứu

Hồ sơ Master thì thường không cần kinh nghiệm nghiên cứu mà cần kinh nghiệm thực tiễn thể hiện qua Resume.

3. Xin việc làm:

Dù học ở LAC hay NU thì sinh viên phải nổ lực tìm kiếm cơ hội thực tập vào các mùa hè, chứ những gì học ở trường thôi không đủ để xin việc làm. Nhiều kỹ năng chuyên môn phải tự tìm nguồn mà học.

Nếu năm 1 và năm 2 thì thường về Việt Nam tự xin vào các công ty.

Năm 3 và năm 4 có thể xin ở Mỹ dựa vào mạng lưới của trường khi các công ty đến tuyển.

Tuỳ thuộc vào nền kinh tế có thịnh vượng hay không mà cơ hội xin việc và ở lại nước ngoài có thuận lợi hay không.

Nếu không thuận lợi, giáo dục khai phóng đã trang bị cho bạn khả năng ứng biến để bạn tìm ra lối đi riêng của mình. Có thể sẽ mất thời gian, nhưng bạn sẽ là người cuối cùng chán công việc của mình sau này.

The end thật rồi.

Đường đến các trường Đại Học hàng đầu Hoa Kỳ

Lưu ý: Loạt bài này gắn liền với trò chơi “Đổi truyện ngắn lấy sách mới”. 

CON KHÔNG ĐI HỌC NỮA, Ở NHÀ THÔI.

 

Một ngày trong tuần của con bắt đầu từ 6 giờ sáng. Con dậy sửa soạn, ăn sáng nhanh xong là leo lên xe để đến trường. Trường tốt thường nằm khá xa nhà, nên con đi xe đưa đón mất cũng 1 tiếng đồng hồ. Con học buổi sáng khoảng 4 tiếng, ăn trưa, ngủ một tí là dậy học tiếp đến khoảng 4 giờ chiều. Xe đưa từ trường về thì con tiếp tục lớp học thêm cho đến 8 giờ tối. Về đến nhà ăn tối xong là hì hục làm bài tập về nhà cho đến nửa đêm. Lên giường mệt lả người, ngủ chưa đã giấc thì đến 6 giờ sáng ngày hôm sau rồi.

 

12 năm trôi qua như vậy cho đến một ngày con muốn nộp hồ sơ vào trường Đại Học Tufts, một trường Đại Học hàng đầu Mỹ nằm ở gần Boston. Trường này nổi tiếng hào phóng về hỗ trợ tài chính cho học sinh quốc tế, nên con quyết tâm chinh phục nó. Nhưng câu hỏi phụ của trường làm con gặp khó khăn:

“Dù bạn đã từng làm một cái giường nằm hay mạch điện, làm văn thơ hay video các kiểu, hãy kể cho chúng tôi nghe: Bạn đã từng phát minh, kiến tạo, sản xuất hay thiết kế cái gì? Hay bạn hy vọng sẽ làm ra cái gì?”

(Whether you’ve built blanket forts or circuit boards, created slam poetry or mixed media installations, tell us: What have you invented, engineered, produced, or designed? Or what do you hope to?)

tufts.jpg

Câu hỏi phụ là một cách để tìm hiểu xem trường đang tìm kiếm học sinh như thế nào. Nếu con dành cả 12 năm chỉ để theo đuổi thành tích tốt ở trường, với khả năng xuất sắc cho học thuộc lòng và giải bài tập loằng ngoằng, thì con không thể trả lời được câu hỏi của trường Tufts.

 

Nên bây giờ (thêm vào sau: đây là suy nghĩ viễn tưởng) con sẽ không đi học nữa mà chỉ ở nhà thôi.
– Con sẽ dành buổi sáng đọc Harry Potter, buổi chiều luyện viết văn sáng tạo bằng cách xây dựng nên câu chuyện viễn tưởng của riêng con.
– Con sẽ dành buổi sáng chơi games thỏa thích, buổi chiều học lập trình và thiết kế đồ họa để tạo ra trò chơi của riêng con
– Con sẽ dành buổi sáng để nghe nhạc và xem MV, buổi chiều luyện đàn, viết nhạc và làm video những bài hát của riêng con
– Con sẽ dành buổi sáng chơi Lego và robots, buổi chiều lắp ráp xây dựng 1 số máy móc của riêng con.

Sau một thời gian, con sẽ bị thui chột khả năng học thuộc lòng và giải bài loằng ngoằng, nhưng con chẳng ngại gì câu hỏi của trường Tufts hay bất cứ trường nào khác.

 

À, trường Tufts còn có câu hỏi thứ 2 con cũng chẳng ngán, vì con có nhiều thứ để dạy người khác rồi:

Trường Exprimental College của chúng tôi khuyến khích học sinh phát triển và dạy 1 lớp cho cộng đồng Tufts. Những lớp trước đây dựa trên đam mê của bản thân, sự kiện đương đại và những vấn đề khác. Bạn sẽ dạy gì và tại sao?

(Our Experimental College encourages current students to develop and teach a class for the Tufts community. Previous classes have included those based on personal interests, current events, and more. What would you teach and why?)

 

Nghiên cứu thêm về trường Đại Học Tufts:
https://admissions.tufts.edu/apply/essay-questions/

 

***

BA MẸ ĐI CHƠI ĐI, VIỆC NHÀ ĐỂ CON LO

 

Từ lúc con sinh ra đời ba mẹ đã lo cho con đầy đủ mọi thứ. Con chỉ chờ đến bữa là được ăn, đến giờ là đi học và đi ngủ. Những chuyện căn bản trong nhà như dọn dẹp, giặt giũ, nấu nướng đã có người lớn lo. Con chẳng biết ở ngoài kia ba mẹ gặp phải chuyện gì, phải đương đầu với ai, chỉ cần mỗi lần thèm một ly trà sữa là con được thoả mãn ngay. “Con nít không nên xen vào chuyện người lớn.” Ai cũng bảo vậy nên con cũng chẳng thèm quan tâm.

 

17 năm cuộc đời cứ trôi qua như thế cho đến một ngày con muốn nộp Georgia Institute of Technology, một trường Đại Học về kỹ thuật hàng đầu của Mỹ. Người ta hay nhắc đến MIT, chứ thật ra có một số ngành Georgia Tech rất vượt trội, như ngành Industrial, Manufacturing, Civil, Chemical, Mechanical, Aerospace… kể ra cũng gần hết các ngành kỹ thuật.

 

Tuy nhiên, con bị sốc với một trong những câu hỏi phụ của trường:

“Mục tiêu của công nghệ là Tiến Bộ và Phục Vụ. Chúng tôi thấy rằng sinh viên mà muốn sau này có một tầm ảnh hưởng lớn thì trước tiên phải tạo ảnh hưởng ngay tại nhà. VAI TRÒ của bạn trong gia đình nhỏ và lớn là gì? Có bằng chứng gì cho thấy bạn có sự ảnh hưởng tại nhà không?”

(Tech’s motto is Progress and Service. We find that students who ultimately have a broad impact first had a significant one at home. What is your role in your immediate or extended family? And how have you seen evidence of your impact on them?)

tech_tower

Ba mẹ ơi…

– Ba mẹ cứ đi chơi đi, để con lo chuyện dọn dẹp, giặt giũ, nấu nướng
– Ba mẹ cứ đi chơi đi, để con tự pha trà sữa uống ở nhà cũng được
– Ba mẹ cứ đi chơi đi, biết đâu đi chơi nhiều lại bớt cãi nhau chuyện vặt vãnh. Nếu vẫn chưa giải quyết được, ngồi xuống bàn con sẽ lắng nghe và giúp ba mẹ giải quyết nhé.
– Ba mẹ cứ đi chơi đi, nếu không có tiền đi học thêm thì còn lên mạng kiếm tài liệu về tự học.
– Ba mẹ cứ đi chơi đi, đứa em để con lo cho (À, việc nhà chăm sóc em cũng được tính là hoạt động ngoại khoá dưới phần “Trách nhiệm gia đình”)

 

Ba mẹ cứ đi chơi đi nhưng nhà hết tiền thì phải đi làm nghiêm túc ba mẹ nhé. VAI TRÒ của con cũng chỉ đến thế thôi!

 

Cùng tìm hiểu thêm về Georgia Tech: http://admission.gatech.edu/first-year/personal-essays

 

***

CON SẼ KHÔNG COI HỌ LÀ ĐỐI THỦ NỮA

 

Con là một chiến binh dũng mãnh trên đường đua học thuật. Lúc nào con cũng thuộc bài hơn các bạn khác. Điểm số của con lúc nào cũng phải nhỉnh hơn 0.1 so với các bạn khác. Có tài liệu hay nguồn học nào hay, con phải giấu đi cho riêng mình thôi. Con dễ cãi nhau với người khác khi làm việc chung nên tốt nhất con ôm việc tự làm hết cho xong. Cuối cùng, con không thể để ai qua mặt con được, vì cơ hội lớn nhất chỉ đến với những chiến binh hàng đầu.

 

7 năm trôi qua cho đến một ngày con muốn nộp trường Johns Hopkins, một trường hàng đầu về y sinh, ước mơ của vạn vạn người. Nhưng câu hỏi phụ của trường định nghĩa thành công quá khác với tư tưởng của con quá:

“Sinh viên thành công ở Johns Hopkins có tầm ảnh hưởng lớn nhất khi họ hợp tác với người khác, bao gồm bạn đồng lứa, mentors, và giáo sư. Kể về 1 lần, trong hoặc ngoài lớp học, bạn đã làm việc với người khác và bạn đã học gì từ trải nghiệm này.”

(Successful students at Johns Hopkins make the biggest impact by collaborating with others, including peers, mentors, and professors. Talk about a time, in or outside the classroom, when you worked with others and what you learned from the experience.)

6359878852943361561268791559_hopkins.jpg

Con chợt nhìn lại chính mình. Làm sao hợp tác được khi mình phải luôn phải vượt mặt người khác trong cuộc đua khắt nghiệt?

 

Thế là con đưa ra quyết định lớn nhất của đời mình.
– Con sẽ không cố vượt mặt người khác, mà rủ người khác cùng học chung.
– Con sẽ không giấu diếm tài liệu hay nguồn học hay mà chia sẻ công khai trên Facebook của con luôn.
– Con sẽ không coi các bạn là đối thủ nữa, mà thực sự coi họ là bạn, cùng nhau nấu ăn làm bánh.

 

Bài học lớn nhất mà con học được khi làm việc với người khác là chữ NHẪN. Đó chính là thành phần bí mật của sự thành công mà trường Johns Hopkins nhắc tới. Bài luận của con đã được trường Johns Hopkins đánh giá rất cao và còn được cho bài văn mẫu trên website của trường nữa:

 

“And the Secret Ingredient is…

Step 1: Get the ingredients
On the granite countertop in front of me sat a pile of flour, two sticks of butter, and a bowl of shredded beef, just like the YouTube tutorial showed. My mind contorted itself as I tried figuring out what I was doing. Flanking me were two equally discombobulated partners from my Spanish class. Somehow, some way, the amalgamation of ingredients before us would have to be transformed into Peruvian empanadas.

Step 2: Prepare the ingredients
It looked easy enough. Just make a dough, cook the beef until it was tender, put two and two together, and fry them. What YouTube didn’t show was how to season the meat or how long you should cook it. We had to put this puzzle together by ourselves. Adding to the mystery, none of us knew what an empanada should even taste like.

Step 3: Roll out ten equally sized circles of dough
It would be dishonest to say everything went smoothly. I thought the dough should be thick. One team member thought it should be thin. The other thought our circles were squares. A fundamental truth about collaboration is that it’s never uncontentious. Everyone has their own expectations about how things should be done. Everyone wants a project to go their way. Collaboration requires observing the differences between the collaborators and finding a way to synthesize everyone’s contributions into a solution that is mutually agreeable.

Step 4: Cook the beef until tender
Collaborative endeavors are the proving grounds for Murphy’s Law: everything that can go wrong, will go wrong. The shredded beef, which was supposed to be tender, was still hard as a rock after an hour on the stove. With our unseasoned cooking minds, all ideas were valid. Put more salt in? Sure. Cook it at a higher temperature? Go for it. Collaboration requires people to be receptive. It demands an open mind. All ideas deserve consideration.

Step 5: Fry the empanadas until crispy
What does crispy even mean? How crispy is crispy enough; how crispy is too crispy? The back and forth with my teammates over everything from how thick the dough should be to the definition of crispy taught me a key ingredient of teamwork: patience. Collaboration breeds tension, which can make teamwork so frustrating. But it’s that very tension which also transforms differing perspectives into solutions that propel collaborative undertakings forward.

Step 6: Enjoy!”

 

Tìm hiểu thêm về Johns Hopkins và những bài luận thành công khác: https://apply.jhu.edu/application-process/essays-that-worked/?fbclid=IwAR1qtkx1Zlc-VWKi320KbBfPvxwfede7lfjWBKXIjJenoH9BFvsyTH8ZQUs

 

***

 

CHẲNG LIÊN QUAN ĐẾN MÌNH, CON Ạ!

 

Con là con ngoan trò giỏi. Con chẳng làm gì để ba mẹ thầy cô phải buồn lòng cả. Người lớn dặn con đừng có “nhiều chuyện”. Về nhà thì đóng cửa chặt lại kẻo trộm nó vào. Đi đến nơi về đến chốn đừng có la cà. Đừng có chĩa mũi vào việc người khác. Tóm lại, con cứ lo ăn học đàng hoàng, những việc khác ngoài kia chẳng liên quan đến mình, con ạ!

 

17 trôi qua đến một ngày con chuẩn bị hồ sơ cho Đại Học Yale, trường Đại Học mơ ước của vạn người, nơi cả hai vợ chồng cựu tổng thống Clinton đã từng học. Họ hỏi con một câu hết sức đánh đố:

“Hãy suy ngẫm về sự LIÊN QUAN của bạn đến một cộng đồng nào đó. Bạn đã đóng góp cho cộng đồng này như thế nào?”

(Reflect on your engagement with a community to which you belong. How do you feel you have contributed to this community?)

yale

Ơ, những chuyện ngoài kia có liên quan gì đến con đâu mà hỏi con có đóng góp gì? Bây giờ con phải làm sao?
– Quan tâm xem xung quanh nhà mình hàng xóm láng giềng có ai cần sự hỗ trợ gì không?
– Quan tâm xem trong trường lớp mình có vấn đề gì mình có thể tham gia giải quyết không?
– Quan tâm xem có câu lạc bộ/ dự án nào mình có thể chung tay phát triển không?
– Quan tâm xem có ai sẽ thích có sự hiện diện của mình ngoài gia đình không?

 

Sau một thời gian bước ra khỏi vòng an toàn, con thấy bên ngoài có nhiều vấn đề phức tạp quá, nhưng giờ con lại có thể tự tin trả lời thêm câu hỏi khác của trường Yale:

“Ai ở Yale cũng quan tâm đến các vấn đề có tầm quan trọng mang tính địa phương, quốc gia và quốc tế. Thảo luận một vấn đề bạn quan tâm và thử nghĩ xem việc đi học Đại Học giúp ích gì cho việc bạn giải quyết vấn đề đó.”

(Yale students, faculty, and alumni engage issues of local, national, and international importance. Discuss an issue that is significant to you and how your college experience might help you address it.)

 

Tham khảo thêm về Yale: https://admissions.yale.edu/essay-topics

***

CON CHẲNG CÓ GÌ ĐẶC BIỆT, CON CHỈ TÒ MÒ

Làm hồ sơ du học, con bị áp lực nhất là phải thể hiện con là người đặc biệt. Mà con chẳng thấy mình có gì đặc biệt cả, vì cả 17 năm qua, con sống trong một khuôn mẫu điển hình. Con chỉ là một đứa tuổi teen bình thường, thích đọc truyện manga, đeo tai nghe nhạc xập xình và lê la ở quán trà sữa. Chấm hết,

Đến một ngày con muốn nộp đơn vào trường ĐH Dartmouth vì trường có chương trình D-Plan cho những học kỳ con chọn học, chơi, hay làm việc ở đâu tuỳ thích. Và câu hỏi của trường làm con tự tin hơn nhiều về sự không đặc biệt của mình:

“Tôi chẳng có tài năng gì đặc biệt,” Albert Einstein từng chia sẻ. “Tôi chỉ TÒ MÒ thôi.” Hãy tôn vinh sự tò mò của bạn.

(“I have no special talent,” Albert Einstein once observed. “I am only passionately curious.” Celebrate your curiosity.)

2048px-dartmouth_college_campus_2007-10-20_09.jpg

Trong cái không gian tuổi teen của con, con đã tò mò về rất nhiều thứ. Chẳng ai biết khác con đã dành hàng giờ làm những việc bí ẩn gì.

– Con hay theo dõi Instagram/Youtube/ Facebook của một chuyên gia làm đẹp và học hỏi về mỹ phẩm và cách chăm sóc da (đố biết con là con trai hay con gái?)
– Con hay đọc hàng giờ Quora và Reddit để xem các “chuyên gia” bàn luận xôm xả về các chủ đề khác nhau, chủ đề con quan tâm nhất là trí tuệ nhân tạo có thay thế con người được không?
– Con hay lên Goodreads xem những người mình biết đang đọc gì và thấy quyển sách “Nhật ký 300 ngày ở Harvard” chỉ được 3.58 sao. Really?
– Con cũng hay lang thang ở đường sách để ngắm những quyển sách mới và tình cờ đọc được dòng thú vị này từ quyển sách “Thiên Nga Đen”: “Một người có thể được điểm SAT rất cao nhưng vẫn cảm thấy ớn lạnh khi có người lạ bước vào thang máy. Việc không thể tự động chuyển kiến thúc và sự tinh tế từ tình huống này sang tình huống khác hay lý thuyết sang thực tiễn là một thuộc tính phiền toái của bản chất loài người”
– Còn nhiều trang web và nơi chốn con hay lang thang tới mà thôi con không dám kể.

Chừng đây tò mò đủ để con trở thành Einstein thứ 2 chưa nhỉ?

Cùng tìm hiểu về ĐH Dartmouth

 

***

HỌC BỔNG & QUÊ HƯƠNG

“Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày”

Thực ra con chưa trèo hái khế bao giờ. Có khi ở thành phố con cũng chẳng biết quả khế trông như thế nào. Vậy quê hương đối với con là gì? Có phải là nơi con sinh ra? Có phải là nơi có ba mẹ đưa đón con mỗi sớm chiều? Hay là nơi con có thể nói thứ tiếng mẹ đẻ và ai cũng có thể hiểu con.

17 năm trôi qua con cũng chẳng suy nghĩ nhiều cho đến một ngày con muốn nộp xin tài trợ học phí toàn phần (tức miễn học phí) của 2 trường Đại Học Drexel và Wesleyan thì con thực sự cảm thấy phải suy nghĩ nhiều hơn về hai chữ “quê hương”.

“Bạn sẽ đóng góp gì cho quê hương sau khi tốt nghiệp Đại Học chúng tôi?”

– Please tell us how you would use your Wesleyan education to make a contribution to your home country. (Wesleyan)
– Upon completion of your degree and when you return to your country, in what ways will you give back to your community? (Drexel)

1201wesleyan01

Trèo hái khế ngọt chắc là dễ, nhưng làm sao có khế ngọt để hái chắc là cả một vấn đề. Với bằng Đại Học Mỹ danh giá thì con có thể trồng được loại khế nào? Loại khế đó có gì mới mẻ so với những loại mà người dân ta đã trồng hàng trăm năm qua. Loại khế đó có chữa được bệnh gì cho người dân ta không? Loại khế đó có làm người ta sống tử tế với nhau hơn không?

Vì sao để được miễn học phí, những trường Đại Học này lại muốn con nghĩ về quê hương? Phải chăng họ muốn “trả lương” trước cho con để con về nhà trồng một loại khế mới?

Ôi nhiều câu hỏi chưa có lời giải đáp trong đầu con quá mà sắp hết hạn nộp rồi.

Tìm hiểu học bổng tài năng của 2 Đại Học Mỹ:

Wesleylan University

Drexel University

maxresdefault-2

Chia sẻ tuần 34: Có nên cho trẻ em mẫu giáo học chữ và logic?

Đang có 1 cuộc tranh luận sôi nổi về việc trẻ em mẫu giáo thì có nên cho học chữ và logic hay không. Dưới đây là tiêu chuẩn giáo dục dành cho bậc mẫu giáo của Common Core, đang được áp dụng ở hơn 45 tiểu bang của Mỹ. Tiêu chuẩn này chỉ mang tính chất tham khảo xem là các nhà giáo dục Mỹ đang định hướng những thế hệ tương lai như thế nào: http://www.corestandards.org/ELA-Li… 1/ Tiêu chuẩn cho việc đọc văn học:
Với gợi ý và hỗ trợ, các bé có thể hỏi và trả lời các câu hỏi về chi tiết chính của bài đọc; kể lại những câu chuyện quen thuộc; phân biệt nhân vật, hoàn cảnh và các sự kiện chính trong truyện.
Hỏi và trả lời những câu hỏi về từ lạ trong bài đọc; nhận biết các thể thoại văn học thông dụng; nêu tên nhà văn và người minh hoạ và định nghĩa vai trò của họ trong việc kể chuyện.
Miêu tả mối quan hệ giữa minh hoạ và cốt truyện (ví dụ: khoảnh khắc nào được minh hoạ); so sánh chuyến phiêu lưu và trải nghiệm của nhân vật trong những câu chuyện quen thuộc.
Tham gia tích cực vào các hoạt động đọc nhóm có mục đích và sự thấu hiểu.
2/ Tiêu chuẩn cho việc đọc thông tin:
Với gợi ý và hỗ trợ, các bé có thể hỏi và trả lời các câu hỏi về chi tiết chính của bài đọc; xác định ý chính và kể lại chi tiết chính của bài đọc; miêu tả mối quan hệ giữa 2 cá nhân, sự kiện, ý tưởng và các mẩu thông tin trong bài đọc.
Hỏi và trả lời những câu hỏi về từ lạ trong bài đọc; phân biệt mặt trước, mặt sau, và trang tựa đề của quyển sách; nêu tên người viết và người minh hoạ.
Miêu tả mối quan hệ giữa minh hoạ và văn bản (ví dụ: người, nơi chốn, vật hay ý tưởng nào đang được minh hoạ); xác định nguyên nhân tác giả đưa ra để chứng minh luận điểm trong bài đọc; xác định sự giống và khác nhau giữa các bài đọc cùng chủ đề (trong minh hoa, mô tả hay quy trình).
Tham gia tích cực vào các hoạt động đọc nhóm có mục đích và sự thấu hiểu.

3/ Gợi ý một số quyển sách:

Chia sẻ tuần 33: Con gái vào Harvard

Năm nay, 3/3 thí sinh quốc tịch Việt Nam được nhận vào Harvard đều là con gái.

Nhưng mà hình như con đầu lòng người ta (người Việt) thường thích có con trai, vì yên tâm có cháu nối dõi tông đường, các con sau sinh con gì cũng được. Lỡ con đầu là con gái thì lo lắng nếu con thứ 2 cũng là con gái thì phải đẻ nữa để có con trai.

Phải công nhận rằng giữa con trai và con gái có một sự khác biệt, chưa tính các quan niệm định kiến của xã hội. Ngày xưa cấp 2, ba là đứa nhỏ con nhất lớp, nhưng chạy thể dục vẫn nhanh hơn bạn gái cao khỏe nhất, ba đã cảm nhận thấy sự khác biệt về thể lực giữa con trai và con gái rồi. Khi chứng kiến cảnh mẹ đau bụng mỗi tháng mặt mày tái xanh tái mét thì ba cũng cảm nhận thêm sự khác biệt về thể chất và tâm lý này. Trong những tháng trước và sau khi mẹ sinh con, mẹ không thể làm gì khác ngoài ăn uống tẩm bổ nghĩ dưỡng, trong khi ba vẫn duy trì học tập và công việc bình thường, ba thấy thêm một sự khác biệt về cơ hội và thời gian nữa.

Nhưng ba còn nhớ như in hình ảnh của những người con gái làm ba ngưỡng mộ hết mình:

• Năm lớp 5, cô Oanh cao hơn ba 1 cái đầu tự tin lãnh đạo các hoạt động tập thể.
• Năm 2000, khóa được học bổng ASEAN du học Singapore của ba có 8 con trai và 15 con gái. Tự xung phong lãnh đạo nhóm là cô Hà, học siêu giỏi là cô Thêu vào Harvard, và sau này ra trường các cô đều nhanh chóng vươn lên vị trí cấp cao của các công ty.
• Năm 2008, khi kinh tế Mỹ xuống tận đáy, cô Phương vẫn được việc ở công ty xem như là tốt nhất cho sinh viên mới ra trường.
• Năm 2013, mẹ leo núi Fansipan hừng hực khí thế, bỏ xa ba nhiều lần. Nhận thức của ba lúc trước về khác biệt thể lực là sai lầm.
• Năm 2014, ba hoàn toàn tin tưởng cô Ngọc về năng lực và phẩm chất để cùng làm giáo dục, từ chối kha khá lời mời hợp tác của nhiều người thành đạt khác.

Con à, ba không hiểu biết nhiều về phong trào nữ quyền, nhưng ba sẽ không để bất cứ vật cản nào ngăn con không thực hiện được ước mơ của mình chỉ vì con là con gái.

Con chỉ đơn giản là con của ba mẹ, là thiên thần của mọi người.

***

Năm nay Harvard nhận 3 bạn nữ quốc tịch Việt từ cả 3 miền Bắc, Trung và Nam.

Câu chuyện về cô bé người Hà Nội trên báo chí tôn vinh người cha với tựa đề “Ước mơ 13 năm của cha và 2 con gái cùng học Harvard”. Đã từ lâu, người cha đọc cuốn sách “Em phải đến Harvard học kinh tế” và choáng bởi thông tin “vào Harvard khó hơn lên trời”. Người cha ao ước sau này con mình vào được Harvard, gia đình không giàu có nhưng luôn đầu tư hết sức cho con.

Câu chuyện về cô bé người Quảng Ngãi không đề cập đến người cha, nhưng đọc lời tâm sự của cô bé cũng đủ thấy thấp thoáng tư tưởng của người đàn ông đã đồng hành cùng em suốt 17 năm qua: Với các bậc phụ huynh, em nghĩ nên hỏi “Tính cách, và hoạt động của con tôi như thế này, thì môi trường ở đâu là tốt nhất cho con tôi phát triển?”

Câu chuyện về cô bé người Sài Gòn sẽ là một liều cảm hứng mạnh, nhưng phải đợi nhân vật chính kể câu chuyện của mình trước.

***
Con à, dù những người cha có được tôn vinh trên mặt báo hay không, thì có lẽ cách đây 18 năm họ đã từng suy nghĩ giống như những gì ba đang nghĩ: “Ba không hiểu biết nhiều về phong trào nữ quyền, nhưng ba sẽ không để bất cứ vật cản nào ngăn con không thực hiện được ước mơ của mình chỉ vì con là con gái”.

Có người tuyên dương ba đang “tìm bình đẳng” cho con gái. Nhưng như vậy có nghĩa là ba chỉ đang cố gắng tạo điều kiện cho con gái có được những cái gì mà xã hội nghĩ con trai hiển nhiên có. Được học hành bài bản, được trải nghiệm mạo hiểm, được bay cao bay xa, được thăng tiến lương bổng hậu hĩnh, hay được lập gia đình lúc nào mình thích?

Họ hiểu lầm ý của ba rồi. Thông điệp của ba là những quyết định đầu tư và định hướng cho con sẽ dựa trên điều kiện của gia đình mình và tài năng sở thích của con, chứ không dựa vào giới tính của con. Nói cách khác, con sẽ được tự do theo đuổi đam mê của con không phải để bằng những đứa bạn trai khác, mà là để con sống cuộc đời con mong muốn (sau khi ba kiểm duyệt nhẹ nhàng).

Có người còn nói lời nói của ba làm những ông bố khác cảm thấy “xấu hổ”. Những ông bố khác vì sao phải xấu hổ? Họ thầm lặng làm rất nhiều việc sau tấm rèm để con gái của họ tỏa sáng. Phải công tâm mà nói họ có thể “gia trưởng”, nhưng chưa chắc là những người “trọng nam khinh nữ” nhất trong đại gia đình hay xã hội họ đang sống. Họ cũng đã từng là những đứa bé trai vô tri vô thức, lớn lên trong khuôn khổ đã được định sẵn, không có được trang bị kỹ năng để bứt phá khỏi những định kiến đã ăn sâu vào văn hóa xây dựng gia đình.

Có bao nhiêu bé trai được tạo điều kiện để chia sẻ việc giặt giũ bếp núc với mẹ từ nhỏ, được nghe chính mẹ ruột dặn dò là sau này con trai phải biết san sẻ việc xây tổ ấm với vợ mình?

Một cô bạn của ba đang học Tiến Sĩ ở Đại Học MIT bức xúc khi nghe 1 anh khuyên con gái đừng học cao quá sẽ khó lấy chồng. Nếu sau này có anh nào khuyên con như vậy, thì con cứ đáp lời rằng: Ba em bảo anh không xứng đáng làm con rể của ba, vì anh vô tình ngăn cản em không thực hiện được ước mơ của mình vì em là con gái.

Anh ấy có thể đi chỗ khác tìm vợ, còn con thì sẽ tiếp tục phát triển năng lực của mình ở Harvard (hay Williams hay bất cứ đâu con muốn!).

CHƯƠNG TRÌNH HÈ 2016

10896890_876841944590_2889017616579526944_n

Stella Education

Dạy SAT/ ACT
Phát triển chương trình COMMON CORE TEEN cho học sinh lớp 6-8
Tổ chức các buổi Định hướng du học Mỹ
Phát triển Trường Stella Online

Phát hành quyển sách “Học để thay đổi thế giới- Nhật ký 1 năm học Harvard”

100% lợi nhuận dành cho quỹ Angel Foundation để thực hiện những dự án của KIDS VietnamShoes for Sapa

Dự án âm nhạc “Thư không gửi”, ca sĩ Hồ Trung Dũng trình bày

Phiên bản Tiếng Việt của “Unsent Letter” Hoài Chung sáng tác năm 2009

Thắp sáng khát vọng Việt

Tổ chức Trại hè tuyển sinh Đại Học Mỹ 2016 cùng thầy Kevin Sim, chuyên gia tư vấn du học của Singapore.
Mentor hướng dẫn 1-1 làm hồ sơ du học Mỹ

EdCata (website đang xây dựng)

Nhóm sinh viên Harvard & MIT hỗ trợ học sinh Việt Nam nộp hồ sơ vào trường Đại Học online University of The People

Dream Library – Thư Viện Mộng Mơ

Câu lạc bộ đọc sách cho teen

Controversial Convention

Câu lạc bộ hùng biện cho teen

Read with my baby

Câu lạc bộ đọc sách cùng con

Hope Forum (Website đang xây dựng)

Dự án online chọn lọc và sắp xếp thông tin kĩ càng, giúp bố mẹ Việt giảm thời gian, công sức, tiền bạc theo dõi những thông tin không chính thống và hỗn loạn.

 

Chia sẻ tuần 30: Có nên công khai điểm số

Ở Việt Nam, điểm số của tất cả thí sinh được dán lên bảng thông báo. Trong lớp thầy cô sẵn sàng công bố điểm của tất cả học sinh.

Lớp Educational Outcomes mình đang làm 1 nghiên cứu nhỏ xem việc công khai điểm số của tất cả học trò có ảnh hưởng tốt hay xấu?

Nhờ mọi người dành 1 phút để làm giúp mình khảo sát này nhé. Chỉ có 7 câu hỏi rất ngắn. Cảm ơn mọi người nhiều!

1. Bạn đã từng học trong môi trường công khai điểm số của tất cả học sinh chưa?
2. Công khai điểm số ảnh hưởng đến học sinh điểm cao như thế nào?
3. Công khai điểm số ảnh hưởng đến học sinh điểm thấp như thế nào?
4. Công khai điểm số ảnh hưởng đến không khí lớp học?
5. Bạn nghĩ nên hay không nên công khai điểm số?
6. Bạn có tò mò hay quan tâm đến điểm số của người khác không?
7. Nếu được đưa bảng điểm của cả lớp, bạn có xem không?

Kết quả khảo sát lần trước của mình có sự tham gia của 137 bạn người Việt trên Facebook và 16 bạn đang học cùng lớp Educational Outcomes ở Harvard.

Bánh bên trái của của bạn người Việt, bánh bên phải của bạn Harvard.

1/ Phần lớn bạn người Việt học ở môi trường công khai điểm số, trong khi 50% bạn Harvard có trải nghiệm này.

Screen Shot 2016-03-27 at 10.33.54 AM

2/ Phần lớn cả 2 bên đều nghĩ công khai điểm số tạo động lực cho học sinh khá giỏi vì các em sợ mất vị trí dẫn đầu.

3/ Mặt khác, số ít cả 2 bên nghĩ rằng công khai điểm số tạo động lực cho học sinh điểm thấp.

Screen Shot 2016-03-27 at 10.34.08 AM

4/ Phần lớn cả 2 bên đều nghĩ rằng công khai điểm số làm không khí lớp học căng thẳng, cạnh tranh nhiều hơn là hợp tác.

5/ Từ đó, phần lớn cả 2 bên đều cho rằng không nên công khai điểm số.

Screen Shot 2016-03-27 at 10.34.22 AM

6/ Tuy nhiên. phần lớn cả 2 bên đều tò mò về điểm số của người khác.

7/ Và nếu được đưa bảng điểm cả lớp, phần lớn cả 2 bên đều sẽ xem qua.

Screen Shot 2016-03-27 at 10.34.44 AM.png

Còn nhiều ý kiến khác mình chưa nêu lên, nhưng nhìn chung dù học ở môi trường nào, con người vẫn quan tâm xem người khác làm được đến đâu, nên việc công khai điểm số có thể giúp hình thành “growth mindset” (tư duy tiến bộ).

Nhưng mà công khai như thế nào để cả học sinh điểm thấp và điểm cao đều có động lực và sẵn sàng hợp tác cùng tiến bộ là một bài toán không đơn giản.