Trước đây, du học với 0 đồng (vì có gói học bổng) thường đến tình cờ, không theo kịch bản tính trước, như trường hợp của tôi. Tuy nhiên, những cơ hội như vậy trong thời điểm hiện tại không còn nữa…

Zero dollar sign holding by female hand, isolated over white background
Zero dollar sign holding by female hand, isolated over white background

0 đồng nhưng phải trả giá

Khi tôi học xong lớp 10, sở Giáo dục và đào tạo Bình Định nhận được hai lá thư thông báo chương trình học bổng ASEAN. Đây là chương trình học bổng mà chính phủ Singapore tài trợ 100%, điều ràng buộc là sẽ làm ở Singapore ba năm. Tôi học lớp chuyên Anh nên có cơ hội tiếp cận, được chọn. Hiện nay, khi thông tin đã quá phổ biến, nhiều gia đình bắt đầu cho con luyện thi từ năm lớp sáu chỉ để đạt được những gói học bổng này. Và du học 0 đồng không phải là chuyện tình cờ mà trở thành mục tiêu đề ra. Vì thế, nhiều phụ huynh định hướng cho con nhằm vào mục tiêu học bổng, vào những tiêu chí học bổng đòi hỏi mà ít hoặc không tập trung phát triển trí tuệ, kiến thức, tài năng… Chẳng hạn, không học tiếng Anh giao tiếp, trình bày trước đám đông, chỉ cần học đúng câu hỏi như đề thi yêu cầu – một dạng “học tủ”. Đó là sự thay đổi của việc tìm cơ hội du học 0 đồng, tức là những học bổng toàn phần như học bổng ASEAN, A-star…

Một dạng khác là du học ở Anh và Mỹ. Một số trường ở các nước này trao cho học sinh những học bổng rất cao, bao cả tiền ăn ở, tiêu vặt. Nhưng những học bổng này không bao giờ đến tình cờ. Muốn giành được học bổng thì phải có thông tin, sự chuẩn bị. Những phụ huynh giỏi tiếng Anh cùng con lên mạng “săn” thông tin từ các trường, từ đó thực hiện các kỳ thi chuẩn hoá như TOEFL, SSAT. Như vậy, để du học 0 đồng, từ rất sớm ở bậc trung học đã phải có sự chuẩn bị.

Thông thường, nghĩ đến học bổng là liên tưởng đến tài năng, đến những học sinh thuộc diện gia đình khó khăn tự vươn lên. Nhưng hiện tại, đối tượng này không có cơ hội như những em con nhà khá giả, được chuẩn bị mọi thứ cho du học từ sớm. Điều đó cho thấy vai trò của phụ huynh hiện nay rất quan trọng, họ chủ động trang bị tiếng Anh, quan hệ với người am hiểu du học… Chủ động định hướng, lo cho con cũng tốt nhưng khi can thiệp quá sâu, kiểu áp đặt con phải răm rắp theo mong muốn của mình lại kéo theo nhiều hệ luỵ. Thậm chí, khái niệm “sống qua con” đã được định danh cho nhóm đối tượng này – tức ngày xưa khó khăn quá, không có điều kiện du học thì tạo điều kiện để con thực hiện giấc mơ ngày xưa mình không làm được. Do định hướng của bố mẹ nên dễ nhận thấy học sinh Việt Nam lệ thuộc vào thầy cô quá nhiều, khả năng tự học kém, họ chỉ muốn được thầy cô hướng dẫn 100%.

Để có học bổng, hoá ra lại phải mất nhiều thứ, tiền bạc thì đã rõ, nhưng cái mất lớn hơn là sự chủ động học tập của con trẻ.

Nhà nghèo vẫn có thể du học

Du học 0 đồng hầu hết dành cho con nhà khá giả là thực trạng hiện nay, vậy một học sinh không nhận được định hướng từ phụ huynh, không học thêm, tư vấn từ trung tâm thì có cơ hội nhận học bổng du học? Có, với điều kiện phải đạt được một số tiêu chí: trước hết, khả năng tự học phải tốt, biết tự tìm tài liệu để học các môn có chứng chỉ, tham khảo những trang web hướng dẫn cách học miễn phí. Thứ hai, phải đọc nhiều, bởi khi không có người giàu kinh nghiệm hướng dẫn thì phải đọc để rút kinh nghiệm từ nhiều người. Thứ ba, cần tạo các mối quan hệ. Tôi có một người bạn, nhà khó khăn, không có điều kiện tham gia các công ty hay trung tâm tư vấn nhưng thường tới các buổi hội thảo. Ở đó, bạn này xin số điện thoại, email để hỏi thăm thông tin về trường đại học như chính sách học bổng cho sinh viên, đóng bao nhiêu tiền, tiêu chí chọn sinh viên… Như vậy, thay vì sử dụng dịch vụ tư vấn thì bạn này “đi tắt” và trúng tuyển.

Tất cả mọi tài năng đều phải được chắp cánh, dù tài năng đó có được bảo trợ bởi điều kiện gia đình hay không. Tuy nhiên, kế hoạch tiếp theo cho những tài năng đó cũng đáng lo. Bởi thực tế, nhiều bạn trẻ tài năng, trúng tuyển điểm số cao, có năng khiếu nhưng khi vào trường lại “biến mất”.

(Hoài Chung)

– Trích Báo Người Đô Thị

Advertisements